Theorie
Hoe zijn de theorie, de methodieken en mijn werkwijze aan elkaar gekoppeld?
Binnen Noordergrond Coaching staat niet alleen het probleem centraal, maar juist ook de professionele en persoonlijke identiteit van iemand. Vanuit een waarderende en eclectische benadering kijk ik naar kwaliteiten, krachtbronnen en delen van iemand die mogelijk naar de achtergrond zijn geraakt. Daarbij maak ik gebruik van verschillende methodieken en elementen uit therapieën zoals: ACT (acceptance and commitment therapie), systemisch werken, Transactionele analyse, Voice dialogue en existentiële en waarderende coaching.
In mijn coaching combineer ik deze verschillende methodieken. Afhankelijk van jouw vraag en situatie kijken we samen wat nodig is en welke aanpak het beste aansluit. Deze combinatie helpt om niet alleen inzicht te krijgen in terugkerende patronen en overtuigingen, maar ook om bewuster keuzes te maken en nieuw gedrag stap voor stap toe te passen in de praktijk. Zo ontstaat er beweging op een manier die past bij wie jij bent en bij jouw dagelijkse leven en werk. Wat deze methodieken met elkaar gemeen hebben, is dat ze uitgaan van echtheid, bewustwording en verantwoordelijkheid nemen voor je eigen proces. Ze richten zich niet op snelle oplossingen, maar op het begrijpen van wat er speelt én het maken van duurzame, bewuste keuzes. Dat sluit naadloos aan bij Noordergrond Coaching: nuchter, verdiepend en praktisch, met beide benen op de grond en gericht op wat echt werkt in het dagelijks leven.
Noordergrond Coaching – geworteld in theorie, gericht op de praktijk
Noordergrond Coaching is ontstaan vanuit een combinatie van praktijkervaring, vakliteratuur en een nuchtere manier van kijken naar mens en ontwikkeling. Mijn werkwijze is mede gebaseerd op inzichten uit de volgende boeken en benaderingen zoals; Je Binnenste Buiten (Ruijters, 2015), ACT in de praktijk (Harris, 2020), De Maskermaker (Veenbaas, Goudzwaard en Verschuren, 2018), Existential Perspectives of Coaching, (Van Deurze, 2012), Transactionele Analyse, en Voice Dialogue. Deze literatuur en methodieken hebben gemeen dat ze menselijk gedrag, patronen en innerlijke processen begrijpelijk en inzichtelijk maken, zonder het ingewikkelder te maken dan nodig is.
Wat deze benaderingen verbindt, is de aandacht voor bewustwording, verantwoordelijkheid en het zichtbaar maken van wat er onder de oppervlakte speelt. Ze helpen om inzicht te krijgen in hoe gedachten, gevoelens, gedrag en systemen met elkaar samenhangen, en hoe je daar op een andere manier invloed op kunt uitoefenen.
Theoretisch bevindt mijn coaching zich op het snijvlak van professionele identiteit, positieve psychologie, begeleidingskunde, systeemdenken, gedragsverandering en existentiële coaching. Deze combinatie maakt het mogelijk om niet alleen te kijken naar wat er gebeurt, maar vooral ook naar wie jij bent, wat je drijft en wat voor jou van betekenis is.
Je binnenste buiten (Ruijters, 2015) sluit in mijn coaching onder andere aan bij theorieën rondom professionele identiteit en begeleidingskunde, zoals beschreven in het boek. Binnen haar werk staat het ontwikkelen van professionele identiteit centraal: wie ben je, waar sta je voor en hoe blijf je dicht bij jezelf binnen alle verwachtingen, rollen en systemen om je heen.
Ruijters beschrijft onder andere het belang van het ‘professionele frame’: de omgeving, systemen en verwachtingen waarin iemand functioneert. Veel mensen — en zeker ook mannen — raken gaandeweg verwijderd van zichzelf doordat ze zich voortdurend aanpassen aan wat er van hen verwacht wordt binnen werk, relaties of maatschappij. Hierdoor kunnen patronen ontstaan waarin iemand vooral blijft voldoen, doorgaan of zichzelf wegcijfert. Het kernidee is dat professionele identiteit niet iets vaststaands is, maar iets wat zich voortdurend ontwikkelt. Het ontstaat in de interactie tussen:
- je persoonlijke waarden en overtuigingen
- je ervaringen in werk en leven
- de context en systemen waarin je functioneert
- en de verhalen die je over jezelf en je werk vertelt
Ruijters benadrukt dat professionaliteit niet alleen gaat over kennis en vaardigheden, maar vooral over wie jij bent in je werk. Reflectie speelt daarin een centrale rol: door stil te staan bij ervaringen en betekenis te geven aan wat je meemaakt, ontwikkel je een sterker en bewuster professioneel zelfbeeld.
Vertaling naar persoonlijke identiteit & Noordergrond Coaching
Waar Ruijters zich richt op de professionele identiteit, kun je dit principe breder trekken naar de persoonlijke identiteit: wie je bent als mens, los van alleen je rol in werk. In Noordergrond Coaching staat precies die verbreding centraal. Niet alleen de vraag “wie ben ik als professional?”, maar juist ook:
- Wie ben ik als mens?
- Wat neem ik mee uit mijn geschiedenis en systemen waarin ik ben opgegroeid?
- Welke overtuigingen en patronen sturen mij, vaak onbewust?
- En hoe wil ik bewust richting geven aan mijn leven en keuzes?
Net als bij Ruijters gaat het niet om een vast antwoord, maar om een continu proces van bewustwording en ontwikkeling. Door stil te staan, te reflecteren en patronen zichtbaar te maken, ontstaat ruimte om andere keuzes te maken. De kern blijft hetzelfde: zicht krijgen op wie je bent, hoe je gevormd bent, en hoe je daar met meer bewustzijn en vrijheid in kunt bewegen. Vanuit een noordelijke nuchterheid: helder kijken, eerlijk benoemen en stap voor stap beweging creëren—van binnen naar buiten.
De visie hierachter sluit aan bij het idee dat duurzame ontwikkeling ontstaat wanneer iemand opnieuw verbinding maakt met wie hij in essentie is, in plaats van alleen te leren aanpassen aan verwachtingen van buitenaf. Groei ontstaat niet uitsluitend door te kijken naar wat ‘niet goed’ gaat, maar juist door opnieuw contact te maken met wat al aanwezig is aan kracht, waarden en eigenheid.
De Maskermaker (Veenbaas, Goudzwaard & verschuren, 2018) beschrijft hoe mensen in hun ontwikkeling overlevingsstrategieën en ‘maskers’ vormen in reactie op hun gezin van herkomst en systeem, die ooit helpend waren maar later hun authenticiteit en vrije keuze kunnen beperken. Dit sluit goed aan bij systemisch werken omdat het laat zien hoe mensen zich al vroeg in hun leven aanpassen aan hun omgeving en familiesysteem om erbij te horen, veiligheid te ervaren of liefde te ontvangen. De "maskers" die iemand ontwikkelt worden niet gezien als persoonlijke tekortkomingen, maar als begrijpelijke reacties op de context waarin iemand is opgegroeid. Dat sluit nauw aan bij de uitgangspunten van systemisch werken:
- Je bent onderdeel van een groter systeem. Gedrag ontstaat niet op zichzelf, maar in relatie tot je gezin, familie en omgeving.
- Loyaliteit speelt een belangrijke rol. Mensen nemen vaak onbewust patronen, overtuigingen en rollen over uit hun familiesysteem.
- Aanpassing heeft een functie. Veel gedrag dat later belemmerend wordt, was ooit een slimme manier om om te gaan met omstandigheden in het gezin van herkomst.
- De plek in het systeem is belangrijk. Het boek onderzoekt hoe iemand zich verhoudt tot ouders, broers, zussen en andere belangrijke personen.
- Onder gedrag ligt een diepere dynamiek. Systemisch werken kijkt niet alleen naar wat iemand doet, maar ook naar wat daaronder speelt in het systeem.
Vertaling naar Noordergrond Coaching
In mijn coaching gebruik ik dit inzicht om samen met cliënten niet alleen te kijken naar “wat werkt niet meer”, maar vooral ook naar wat ooit helpend was. Vanuit daar ontstaat ruimte om bewustere keuzes te maken, oude patronen te herkennen en nieuwe manieren van omgaan met jezelf en anderen te ontwikkelen — op een manier die past bij wie iemand nu is en wil worden.
ACT in de praktijk (Harris, 2020) laat zien hoe je Acceptance and Commitment Therapy kunt toepassen om mensen te helpen anders om te gaan met lastige gedachten en gevoelens en te leven vanuit hun persoonlijke waarden. Het is een praktisch boek voor coaches dat laat zien hoe je Acceptance and Commitment Therapy kunt toepassen in gesprekken. Het helpt om cliënten te begeleiden in het omgaan met lastige gedachten en gevoelens, zonder erin vast te blijven zitten. In plaats daarvan leer je mensen om te kijken naar wat ze belangrijk vinden en daar stappen in te zetten. Het boek biedt daarbij veel concrete oefeningen, metaforen en werkvormen die je direct kunt gebruiken in de praktijk.
Vertaling naar Noordergrond Coaching
Binnen Noordergrond Coaching sluit ACT in de praktijk goed aan bij mijn manier van werken, omdat het uitgaat van acceptatie, bewustwording en het handelen vanuit persoonlijke waarden in plaats van het vechten tegen gedachten of gevoelens. In mijn begeleiding zie ik dat veel mensen vastlopen in strijd met zichzelf: ze willen van bepaalde gevoelens, spanning of gedachten af, maar merken dat dit hen juist verder blokkeert. ACT biedt hierin een praktische en ervaringsgerichte aanpak die helpt om ruimte te maken voor wat er innerlijk speelt, zonder erdoor gestuurd te worden.
Noordergrond Coaching helpt cliënten om flexibeler om te gaan met wat ze denken en voelen. Ze leren beter opmerken wat er in hen omgaat, afstand nemen van beperkende gedachten en vervolgens bewust kiezen voor gedrag dat past bij hun waarden en de richting die zij op willen in hun leven. De werkvormen uit ACT sluiten hierbij goed aan, omdat ze niet alleen inzicht geven, maar ook direct toepasbaar zijn in het dagelijks leven. Dit maakt het een praktische aanvulling op mijn systemische en ervaringsgerichte werkwijze.
Voice Dialogue en Transactionele Analyse
Binnen Noordergrond Coaching wordt gewerkt vanuit verschillende psychologische en ervaringsgerichte theorieën die inzicht geven in hoe mensen denken, voelen en zich gedragen. Twee belangrijke stromingen hierin zijn Voice Dialogue en Transactionele Analyse (TA). Beide benaderingen gaan uit van het idee dat gedrag niet vaststaat, maar ontstaat vanuit innerlijke dynamieken en aangeleerde patronen.
Voice Dialogue, ontwikkeld door Hal en Sidra Stone, gaat ervan uit dat ieder mens bestaat uit verschillende innerlijke stemmen of subpersonen. Deze delen, zoals de kritische stem, de pleaser of de sterke doorzetter, hebben zich ontwikkeld om te overleven of om ergens bij te horen. In de begeleiding wordt onderzocht welke delen dominant aanwezig zijn en welke juist minder ruimte krijgen. Door bewust te worden van deze innerlijke stemmen ontstaat meer keuzevrijheid en regie over gedrag.
Transactionele Analyse (TA) van Eric Berne kijkt op een andere manier naar vergelijkbare patronen. TA beschrijft dat mensen communiceren en reageren vanuit drie ego-toestanden: de Ouder, de Volwassene en het Kind. Deze posities beïnvloeden hoe iemand denkt, voelt en zich verhoudt tot anderen. Door deze dynamieken te herkennen, ontstaat inzicht in terugkerende interactiepatronen en automatische reacties.
Vertaling naar Noordergrond Coaching
Binnen Noordergrond Coaching bieden deze twee benaderingen inzicht in gedrag en innerlijke processen. Voice Dialogue helpt om innerlijke delen zichtbaar en ervaarbaar te maken, terwijl TA vooral inzicht geeft in communicatiepatronen en interacties met anderen. Beide theorieën vullen elkaar aan doordat ze laten zien dat mensen niet één vast geheel zijn, maar bestaan uit verschillende lagen en reactiesystemen.
Vanuit Noordergrond Coaching worden deze inzichten niet alleen gebruikt om te begrijpen waar gedrag vandaan komt, maar vooral om ruimte te creëren voor bewustere keuzes. Door stil te staan bij de verschillende innerlijke stemmen en ego-toestanden ontstaat er meer vrijheid in hoe iemand reageert op situaties in het dagelijks leven. Zo worden cliënten ondersteund in het doorbreken van automatische patronen en het ontwikkelen van meer bewust en afgestemd gedrag.
Existentieel coachen is een vorm van begeleiding die zich richt op het onderzoeken van levensvragen zoals zingeving, vrijheid, verantwoordelijkheid en authenticiteit, met als doel dat mensen bewuster en betekenisvoller hun leven vormgeven (Existential Perspectives of Coaching, Van Deurze, 2012). Zij deelt menselijk ervaring op in 4 basisdimensies om de leefwereld in kaart te brengen:
1. De fysieke dimensie (Umwelt).Dit gaat over je relatie met je lichaam en de fysieke wereld: gezondheid, veiligheid, energie, ziekte, sterfelijkheid en hoe je functioneert in de materiële realiteit.
2. De sociale dimensie (Mitwelt).Dit betreft je relaties met anderen: verbinding, liefde, conflict, erbij horen, eenzaamheid en hoe je je verhoudt tot familie, vrienden en samenleving.
3. De persoonlijke dimensie (Eigenwelt). Dit gaat over je innerlijke wereld: zelfbeeld, emoties, gedachten, identiteit en hoe je jezelf ervaart en begrijpt.
4. De spirituele / existentiële dimensie (Überwelt). Dit richt zich op zin, waarden en grotere betekenisvragen: wat is belangrijk in het leven, wat geeft richting, en hoe ga je om met vrijheid, verantwoordelijkheid en eindigheid.
Vertaling naar Noordergrond Coaching
Binnen Noordergrond Coaching gebruik ik de vier existentiële dimensies van Emmy van Deurzen als denkkader. Deze dimensies helpen om breder te kijken dan alleen de hulpvraag of het probleem. Samen geven deze dimensies een compleet beeld van iemands leven. Het Het helpt niet alleen om te kijken naar wat er vastloopt, maar ook naar wat iemand nodig heeft om weer in balans te komen en verder te kunnen groeien.